Diekman Es
Plan van aanpak overlast jeugd
&
Verslag van uitvoering

Datum: 20 augustus t/m 22 september 2008
Inhoudsopgave
Pagina
Inleiding 1
1 Aanleiding voor het probleem 1
2 Probleemaanpak 1
2.1 Activiteiten 1
2.2 Betrokken partners 2
3 Resultaat 2
4 Verslag van uitvoering 3
4.1 Realisatie uitvoering 3
4.2 Resultaten 3
4.3 Conclusies 4
4.4 Aanbevelingen 4
Inleiding
Ten behoeve van de uitvoering van Examenopdracht 4.1: Toezicht houden in publiek domein, behorend bij de gelijknamige Kernopgave 5.1.0, wordt in dit verslag een plan van aanpak beschreven met betrekking tot een probleem dat zich voordoet in het publiek domein.
Voor de uitvoering van deze opdracht heb ik gekozen voor overlast van jeugd, die veroorzaakt wordt in de Enschede wijk Diekman Es. De wijk is gelegen in het zuidoosten van Enschede. Fase 1 van de in aanbouw zijnde wijk is reeds voltooid. De tweede fase van de nieuwbouw is een villawijk in aanbouw, gelegen ten zuiden van het Sportpark Diekman en ten noorden van de rijksweg A35/N35.1
Het plan van aanpak dat in dit verslag aan de orde komt, is gericht op vermindering van overlast, die veroorzaakt wordt door met name jongeren in de genoemde wijk.
1 Aanleiding voor het probleem
In juni 2008 stuurde de ‘Buurtcommissie Diekman Es’ een brief aan de wijkagent van het gebied. De commissie beklaagt zich over de overlast die veroorzaakt wordt door jongeren, die met name ’s avonds in de aanbouw zijnde wijk rondhangen. Uit de brief blijkt dat de jongeren voor allerhande problemen zorgen, waaronder brandstichting, diefstal en handel in verdovende middelen. De buurtbewoners luiden de noodklok, omdat zij de subjectieve veiligheid in de wijk zien afnemen door de veelvuldige aanwezigheid van de jeugd, die zich zonder enig behoorlijk doel ophoudt in de wijk.
Een analyse van het aantal incidenten BPS bevestigt het beeld dat de buurtcommissie schetst. Het onderwerp wordt nog actueler, wanneer we tijdens een surveillance in de wijk worden aangesproken door een uitvoerder van een bouwbedrijf dat werkzaam is op het terrein. Uit het gesprek blijkt dat gedurende de avonduren en tijdens de weekenden met enige regelmaat goederen van het terrein worden weggenomen of vernield. Zo werd de geluidswal, die slechts kort geleden geplaatst is langs de A35, beklad met graffiti.
1 Bron: http://www.enschede-stad.nl/projecten.php?project=Diekman%20Es
Figuur 1: Foto’s graffiti op geluidswal langs A35
2 Probleemaanpak
In dit hoofdstuk wordt beschreven met welke activiteiten het beoogde doel, vermindering van de overlast door jeugd in de Diekman Es, kan worden bereikt. Tevens worden eventuele partners, die kunnen bijdragen aan een adequate aanpak van de problematiek, benoemd.
2.1 Activiteiten
Ter vermindering van de overlast van jeugd in de wijk, moet een surveillanceplan worden uitgevoerd. Dit plan zal gedurende vier weken, van maandag 25 augustus tot en met zondag 21 september, in de praktijk worden gebracht.
Doel
Het doel van de surveillances is gericht op het creëren van een beeld van de overlast veroorzaakt door jongeren in de wijk. Door fysiek aanwezig te zijn moet het veiligheidsgevoel van de bewoners toenemen. Daarnaast kan door “zien & gezien worden” in combinatie met handhavend optreden een preventief effect ontstaan, waardoor het veroorzaken van overlast voor de aanwezige jeugd onaantrekkelijk wordt.
Uitvoering
Het is de bedoeling dat politiemedewerkers, belast met noodhulp en/of met de zogenaamde SA10dienst, gedurende minimaal drie keer per week in de wijk surveilleren tijdens de avonduren (tussen 19.00 uur en 22.00 uur) en in de weekenden. De zwaartepunten in de planning liggen vooral op de woensdag-en vrijdagavond en op zaterdag, zowel overdag als ’s avonds. Op overige momenten kan ook surveillance plaatsvinden, indien daarvoor ruimte is.
De betrokken medewerkers worden in een algemene mail van deze actie op de hoogte gebracht en zullen tevens voor aanvang van hun dienst een persoonlijk verzoek (per mail) ter herinnering ontvangen. De medewerkers die de surveillances uitvoeren worden verzocht eventuele bijzonderheden, alsmede personalia van aangetroffen jeugd vast te leggen op een surveillanceformulier (zie bijlage 1). Indien strafbare feiten worden geconstateerd, moet hiervoor verbaliserend worden opgetreden.
Coördinatie De actie wordt door mij als student gecoördineerd. Dat wil zeggen dat ik de medewerkers persoonlijk verzoek om de surveillances uit te voeren. De terugkoppeling hiervan moet dan ook richting mij gebeuren, waarna ik de bevindingen vastleg in BPS. Zodoende kan ik aan het eind van de geplande periode een overzicht maken van de uitgevoerde surveillances, alsmede een beeld van de stand van zaken in de wijk. De bevindingen zullen indien nodig worden teruggekoppeld naar de betrokken partners. Een ander onderdeel van de coördinatie, is het fungeren als aanspreekpunt voor externe partners. Zij kunnen telefonisch contact opnemen, of zo nodig in een persoonlijk gesprek eventuele problemen bespreken met de coördinator.
2.2 Betrokken partners
Buurtcommissie Diekman Es
De buurtcommissie wordt benaderd met het verzoek om eventuele overlast telefonisch te melden bij de politie. Samen met de contactpersoon, Laurens Wassen, vindt een startgesprek plaats
voorafgaand aan de uitvoering van het plan. Naderhand worden de bevindingen met hem/haar besproken.
Jongerenwerk
De jongerenwerkster in de buurt, Gul Goktas van welzijnsorganisatie Alifa, wordt benaderd met het verzoek om eventuele bijzonderheden in contact met jongeren, gerelateerd aan de Diekman Es, te melden bij de politie.
Bouwpersoneel
Met de uitvoerder die werkzaam is op het terrein, de heer De Groot, is afgesproken dat in geval van overlast melding wordt gedaan bij de politie. Van eventuele schade, ontstaan door diefstal en/of vernieling, wordt aangifte gedaan.
Stadswacht Enschede
Met de contactpersoon van de Stadswacht, Robin Kist, is afgesproken dat zij tussen 25/8 en 21/9 extra surveilleren in de wijk. Eventuele bijzonderheden worden teruggekoppeld aan de coördinator.
3 Resultaat
Het doel van het plan van aanpak is het verminderen van jeugdoverlast in de wijk Diekman Es. Het beoogde doel, dat bereikt moet worden middels het in paragraaf 2.1 besproken surveillanceplan, moet bijdragen aan de vermindering van subjectieve onveiligheid in de wijk.
De resultaten zijn in dit verband moeilijk toetsbaar, om subjectieve veiligheid niet te meten is. Daar het een gevoelsaangelegenheid betreft, kan de toestand daarvan beïnvloed worden door meerdere factoren dan slechts de objectieve veiligheid in de wijk. Eigen ervaringen en de mate van weerbaarheid van de burger, kunnen de beleving van de veiligheid beïnvloeden.
In de geplande periode moet een beeld worden gecreëerd van de stand van zaken in de wijk met betrekking tot jeugdoverlast. De uitkomsten zullen worden besproken met de Buurtcommissie Diekman Es en de jongerenwerkster. Tijdens deze evaluatiegesprekken zal duidelijk moeten worden of het doel (reeds) bereikt is en wat eventuele vervolgstappen zouden kunnen zijn.
4 Verslag van uitvoering
In dit hoofdstuk wordt aandacht besteed aan de uitvoering van het eerder genoemde plan van aanpak
ter vermindering van de overlast van jeugd in de Enschedese nieuwbouwwijk Diekman Es.
4.1 Realisatie uitvoering
Het plan van aanpak is geïmplementeerd door actieve surveillance in de daartoe aangewezen delen
van de wijk. Voor deze surveillance is dagelijks aandacht gevraagd middels de afdelingsbriefing.
Tijdens deze briefing werd het belang van de surveillance uitgelegd, alsmede de bedoelingen van het
plan van aanpak. Waar nodig heeft de coördinerende student betrokken collega’s met een persoonlijk
verzoek de wijk in gestuurd. Om de aandacht scherp te houden voor het project, heeft de
coördinerende student de betrokken collega’s bij aanvang van het project en halverwege de looptijd
via de mail een verzoek gestuurd om eventuele bijzonderheden te melden bij de coördinator.
4.2 Resultaten
De bevindingen van de collega’s zijn teruggekoppeld aan de coördinerende student. Deze heeft een
inventarisatie gemaakt van de verkregen informatie, waaruit de volgende resultaten naar voren zijn
gekomen.
In de periode van maandag 25 augustus tot en met zondag 31september heeft 25 keer controle
plaatsgevonden op de Diekman Es. Deze controles werden uitgevoerd middels rijdende surveillance
(auto en bikers). Tijdens de genoemde controles werd in elf gevallen aanwezigheid van personen
geconstateerd. In totaal werden dertig personen aangetroffen en gecontroleerd.
Zoals in Figuur 2 te zien is, werden het vaakst op zaterdag personen aangetroffen. In de eerste week van het project werden eveneens op maandag, dinsdag en woensdag personen aangetroffen, maar in de daarop volgende drie weken niet (meer). Op donderdag en vrijdag werden geen personen aangetroffen tijdens de surveillances. Van de aangetroffen personen werden, voor zover mogelijk, personalia en geboortedata vastgelegd. Uit analyse van deze gegevens kan worden vastgesteld dat personen zich doorgaans in groepjes ophouden, waarvan de grootte varieert tussen twee en zes personen (Figuur 3). De leeftijd van debetrokkenen varieert tussen 17 en 27 jaar. Slechts één keer was er een vrouwelijke betrokkene aanwezig, de overige personen waren allen van het mannelijke geslacht.
Dag van aantreffen Aantal aangetroffen personen (per controle)
Figuur 2: Dag van aantreffen
Figuur 3: Aantal aangetroffen personen (per controle)
Tijdens geen van de genoemde surveillances werden door de agenten strafbare feiten geconstateerd
in relatie tot de aangetroffen personen.
Wel kan worden vastgesteld dat er in de betreffende periode overlast heeft plaatsgevonden. Een voorbeeld hiervan is, dat er opnieuw graffiti is gespoten op de geluidswal aan de zijde van de N35. Het is echter onduidelijk of deze graffiti in verband staat met de overlast van jeugd op de Diekman Es, of dat deze gerelateerd is aan weggebruikers van de N35. Deze graffiti is gespoten in de nachtelijke
uren, gedurende het weekend. Ook werden tijdens een zogenaamde “mini-wijkschouw”, uitgevoerd door de coördinerend student en enkele leden van de buurtcommissie, waargenomen dat er in de wijk sprake is van (soft)drugsgebruik. Dit was af te leiden uit het aantreffen van lege verpakkingen van marihuana. Daarvan mag aangenomen worden dat deze in de wijk gerookt wordt.
Opvallend is het feit dat slechts één keer sprake was van een persoon die twee keer werd
aangetroffen. De overige aangetroffen personen werden allen slechts één keer waargenomen in de wijk. De genoteerde kentekens kwamen allen slechts één keer voor gedurende de looptijd van het project
4.3 Conclusies
Uit bovenstaande analyse van de verkregen informatie, kunnen de volgende conclusies worden afgeleid:
.
De leeftijd van de aangetroffen “jongeren” varieert tussen de 17 en 27 jaar. Deze leeftijdscategorie is nagenoeg ‘te oud’ om nog te spreken van jeugd. Het merendeel van de aangetroffen personen is meerderjarig en dient dan ook als zodanig behandeld te worden.
.
Het merendeel van de aangetroffen personen bevond zich op zaterdag in de wijk. Met name de nachtelijke uren tussen vrijdag en zaterdag en tussen zaterdag en zondag lijken het meest attractief voor verblijf in de wijk. Als verklaring werd veelal opgegeven dat men nog even napraatte na het stappen of een feestje.
.
In relatie tot de aangetroffen personen werden geen strafbare feiten geconstateerd. De strafbare feiten die plaatsvinden in de wijk (o.a. graffiti) zijn niet te ‘linken’ aan de aangetroffen personen. Het is onduidelijk wie hier verantwoordelijk voor is en of dit verband houdt met de ‘hangjeugd’.
.
Van alle gecontroleerde personen is slechts één persoon twee keer gecontroleerd in de wijk. De overige personen werden allemaal maar één keer aangetroffen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van een vaste groep personen die zich gedurende de looptijd van het project in de wijk heeft opgehouden.
4.4 Aanbevelingen
Op basis van de hiervoor genoemde resultaten en de daaraan verbonden conclusies, zijn de volgende aanbevelingen geformuleerd voor nadere aanpak van eventuele problematiek omtrent jeugd in de wijk Diekman Es.
1)
Gerichte surveillance in de wijk, met daarbij vastlegging van aangetroffen personen, biedt op langere termijn zicht op eigenschappen van de aanwezige personen. Hierbij kunnen eventuele onderlinge verbanden tussen de betrokkenen worden aangetoond, die mogelijk van belang kunnen zijn voor andere (politie)onderzoeken.
2)
Gerichte surveillance in de wijk leidt enerzijds tot een verhoging van de subjectieve veiligheid van wijkbewoners. Anderzijds is de zichtbare aanwezigheid mogelijk een beperkende factor in relatie tot de mate van ophouden van personen in de wijk. Het principe van “zien en gezien worden” speelt hierbij een rol.
3)
Gerichte surveillance in de wijk moet leiden tot vermindering van overlast en aanpak van
criminaliteit. Het feit dat, terwijl de politie verhoogde aandacht heeft voor de wijk, de overlast van onder meer graffiti kan toenemen, betekent dat er nog meer toezicht zal moeten worden
gehouden in de wijk. Daar het gros van de overlast volgens melders plaatsvindt in de nachtelijke uren van de weekenden, verdienen met name deze momenten extra aandacht. Wellicht is het een mogelijkheid om te posten rond de geluidswal in verband met de graffiti.
Samenvattend kan gesteld worden dat het gebied ook na de looptijd van dit project aandacht blijft behoeven. Het zwaartepunt van de surveillances moet daarbij liggen in de avond-en nachtelijke uren, voornamelijk voorafgaand aan en in het weekend. Door als politie blijvend zichtbaar aanwezig te zijn,
ontstaat een veiliger situatie. De betrokken buurtbewoners voelen zich veiliger door dewetenschap dat de politie over de wijk waakt. Eventuele veroorzakers van overlast zullen minder genegen zijn zich ‘onder de ogen van de politie’ op te houden. Het is hierbij raadzaam om ook de ‘achterzijde’ van de wijk, bezien vanaf de N35, op te nemen in de surveillance. Hierbij is een belangrijk aandachtspunt de vermindering van de overlast van graffiti op de daar geplaatste geluidswal.


